Κάρτα Αναπηρίας: Υποχρεωτική αποδοχή σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα – Ποια δικαιώματα έχουν οι κάτοχοι

Σημαντικές διευκρινίσεις για την αναγνώριση και την εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία δίνει το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με εγκύκλιο που αφορά την Έντυπη, την Ψηφιακή και την Πλαστική Κάρτα Αναπηρίας.

Η Κάρτα Αναπηρίας αποτελεί επίσημο κρατικό έγγραφο που αποδεικνύει την ταυτότητα του κατόχου της και την ιδιότητά του ως ατόμου με αναπηρία. Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, η κάρτα πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά αποδεκτή από φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, καθώς και από φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Παράλληλα, οι κάτοχοί της δικαιούνται προτεραιότητα στην εξυπηρέτηση, ενώ, όταν από τα στοιχεία της κάρτας προκύπτουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, δεν μπορούν να υποχρεώνονται να προσκομίζουν πρόσθετα δικαιολογητικά για την απόδειξη της αναπηρίας τους.

Κάρτα Αναπηρίας: Πού είναι υποχρεωτική η αποδοχή της

Η Κάρτα Αναπηρίας θεσπίστηκε με τον νόμο 4961/2022 και έχει ενιαία μορφή, ανεξάρτητα από τον φορέα πιστοποίησης της αναπηρίας.

Όπως διευκρινίζεται στην εγκύκλιο, όλοι οι φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, αλλά και τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οφείλουν να αποδέχονται την κάρτα ως αποδεικτικό των στοιχείων ταυτοποίησης και της αναπηρίας που αναγράφονται σε αυτήν.

Επιπλέον, σε διαδικασίες που απαιτούν φυσική παρουσία, οι κάτοχοι Κάρτας Αναπηρίας πρέπει να εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα. Οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν επίσης να παρέχουν τις απαραίτητες διευκολύνσεις, ώστε να αντιμετωπίζονται τυχόν δυσκολίες προσβασιμότητας στον χώρο ή στη διαδικασία εξυπηρέτησης.

Πότε δεν μπορούν να ζητούν επιπλέον δικαιολογητικά

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της εγκυκλίου αφορά την προσκόμιση πρόσθετων εγγράφων πιστοποίησης αναπηρίας.

Εφόσον από τα στοιχεία που αναγράφονται στην Κάρτα Αναπηρίας προκύπτουν τα απαιτούμενα δεδομένα, απαγορεύεται να ζητούνται επιπλέον δικαιολογητικά, όπως γνωμάτευση ή πιστοποίηση αναπηρίας, για την απόδειξη της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία και την απονομή των δικαιωμάτων που συνδέονται με αυτήν.

Αυτό σημαίνει ότι η κάρτα μπορεί να χρησιμοποιείται ως επίσημο αποδεικτικό έγγραφο για τα στοιχεία που αναγράφει, χωρίς να απαιτείται αυτομάτως η προσκόμιση άλλης πιστοποίησης.

Ωστόσο, η κάρτα αποδεικνύει τα δεδομένα που περιλαμβάνει. Επομένως, το αν απαιτούνται πρόσθετα δικαιολογητικά για κάποια συγκεκριμένη παροχή εξαρτάται από τις προϋποθέσεις που ισχύουν για τη συγκεκριμένη διαδικασία.

Πλαστική, ψηφιακή ή εκτυπωμένη: Και οι τρεις μορφές είναι αποδεκτές

Η Κάρτα Αναπηρίας μπορεί να επιδεικνύεται με τρεις διαφορετικούς τρόπους:

• Πλαστική κάρτα: Εκδίδεται από τον Νοέμβριο του 2025.

• Ψηφιακή κάρτα: Μέσω της εφαρμογής Gov.gr Wallet στο κινητό τηλέφωνο του κατόχου.

• Εκτυπωμένη κάρτα: Σε έγγραφο με ψηφιακή σήμανση, το οποίο εκδίδεται μέσω της ηλεκτρονικής πύλης του προγράμματος.

Και οι τρεις μορφές έχουν την ίδια αποδεικτική ισχύ και πρέπει να γίνονται υποχρεωτικά αποδεκτές για κάθε νόμιμη χρήση.

Συνεπώς, οι υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να απορρίπτουν την κάρτα αποκλειστικά και μόνο επειδή ο πολίτης την επιδεικνύει σε ψηφιακή ή εκτυπωμένη μορφή αντί για την πλαστική.

Πώς γίνεται ο έλεγχος εγκυρότητας της κάρτας

Η εγκυρότητα της Κάρτας Αναπηρίας μπορεί να ελέγχεται με δύο τρόπους.

Ο πρώτος είναι μέσω της επίσημης υπηρεσίας του gov.gr για τον έλεγχο εγκυρότητας εγγράφων. Ο δεύτερος είναι με τη σάρωση του κωδικού QR που φέρει κάθε κάρτα.

Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επαληθεύεται το περιεχόμενο του εγγράφου, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία.

Τι σημαίνουν τα τρία κλιμάκια αναπηρίας

Στην Κάρτα Αναπηρίας αναγράφεται κλιμάκιο που αντιστοιχεί στο συνολικό ποσοστό αναπηρίας του κατόχου.

Τα κλιμάκια διαμορφώνονται ως εξής:

• Κλιμάκιο I: Ποσοστό αναπηρίας από 50% έως 66%.

• Κλιμάκιο II: Ποσοστό αναπηρίας από 67% έως 79%.

• Κλιμάκιο III: Ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω.

Η σήμανση αυτή επιτρέπει την αναγνώριση του αντίστοιχου εύρους ποσοστού αναπηρίας, ώστε να εξετάζονται τα δικαιώματα που προβλέπονται σε κάθε περίπτωση.

Τι ισχύει όταν η κάρτα έχει την ένδειξη «Σ» για συνοδό

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ένδειξη «Σ», η οποία υποδηλώνει δικαίωμα συνοδού.

Όταν η συγκεκριμένη σήμανση υπάρχει στην Κάρτα Αναπηρίας, τα δικαιώματα, οι παροχές ή οι διευκολύνσεις που προβλέπονται για τον κάτοχο μπορούν, κατά περίπτωση, να επεκτείνονται και στον συνοδό του, όταν αυτός βρίσκεται μαζί του.

Η ένδειξη αυτή είναι σημαντική για όσους δικαιούνται συνοδεία, καθώς ενημερώνει τους φορείς για την προβλεπόμενη δυνατότητα επέκτασης των σχετικών διευκολύνσεων.

Ποιοι μπορούν να χρησιμοποιούν τις θέσεις για άτομα με αναπηρία

Σύμφωνα με τις διατάξεις που παρατίθενται στην εγκύκλιο, οι κάτοχοι Κάρτας Αναπηρίας και τα εμποδιζόμενα άτομα χρησιμοποιούν τις θέσεις καθισμάτων που προορίζονται για άτομα με αναπηρία.

Η πρόβλεψη αφορά, ενδεικτικά, τα μέσα μαζικής μεταφοράς, τους χώρους αναμονής και τους χώρους συναθροίσεων.

Παράλληλα, οι φορείς οφείλουν να παρέχουν τις απαραίτητες διευκολύνσεις για την εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν εμπόδια προσβασιμότητας.

Εξακολουθούν να ισχύουν οι γνωματεύσεις ΚΕΠΑ

Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι οι πιστοποιήσεις αναπηρίας που έχουν εκδοθεί από αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές, όπως τα ΚΕΠΑ και η ΑΣΥΕ, εξακολουθούν να ισχύουν.

Επομένως, όσοι πολίτες διαθέτουν τέτοιες πιστοποιήσεις και τις προσκομίζουν αντί της Κάρτας Αναπηρίας πρέπει να εξυπηρετούνται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για κάθε παροχή.

Η Κάρτα Αναπηρίας δεν καταργεί τις υφιστάμενες πιστοποιήσεις, αλλά λειτουργεί ως ενιαίο επίσημο έγγραφο απόδειξης της ιδιότητας του ατόμου με αναπηρία για τα στοιχεία που αναγράφονται σε αυτήν.

Μορφές με τις οποίες δύναται να επιδεικνύεται η Κάρτα Αναπηρίας

1. Πλαστική κάρτα δυο όψεων με ανάλυση σημάνσεων

2. Εκτυπωμένη Μορφή

3. Ψηφιακή μορφή μέσω της εφαρμογής Gov.gr 

Γιατί θεσπίστηκε η Κάρτα Αναπηρίας

Βασικός σκοπός της κάρτας είναι η προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων των ατόμων με αναπηρία. Για τον λόγο αυτό, αναγράφονται μόνο τα απολύτως απαραίτητα στοιχεία και δεν περιλαμβάνονται πληροφορίες που αφορούν την υγεία ή τη φύση της αναπηρίας.

Παράλληλα, επιδιώκεται να διευκολύνονται οι πολίτες και οι υπηρεσίες, μέσω ενός ενιαίου εγγράφου με αυξημένα εχέγγυα εγκυρότητας.

Η εγκύκλιος 12757/09-06-2026 του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας υπενθυμίζει τις υποχρεώσεις των φορέων και ζητά την ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία και ο σεβασμός των δικαιωμάτων τους.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο iepidoma.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις