Στεγαστική πολιτική υπό πίεση: Τα νέα κυβερνητικά εργαλεία και τα όριά τους

Σε μια συγκυρία όπου το κόστος στέγασης παραμένει από τα σοβαρότερα κοινωνικά προβλήματα, η κυβέρνηση προχωρά στην ανακοίνωση νέων παρεμβάσεων με στόχο την άμβλυνση των πιέσεων που δέχονται κυρίως τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, αλλά και οι νεότερες ηλικιακές ομάδες.

 Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στο πλαίσιο της συζήτησης για τον κρατικό προϋπολογισμό, επιχειρούν να απαντήσουν σε μια αγορά που χαρακτηρίζεται από περιορισμένη προσφορά, αυξημένη ζήτηση και συνεχείς ανατιμήσεις.

Ωστόσο, παρά τη στόχευση στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, τα μέτρα που προωθούνται δείχνουν να λειτουργούν περισσότερο ως μηχανισμός ανακούφισης και σταθεροποίησης της κατάστασης, παρά ως μακροπρόθεσμη και δομική απάντηση στη στεγαστική κρίση. Η δυναμική της αγοράς ακινήτων, σε συνδυασμό με τη χαμηλή διαθεσιμότητα προσιτών κατοικιών, καθιστά σαφές ότι οι παρεμβάσεις αυτές δύσκολα μπορούν από μόνες τους να ανατρέψουν τις υφιστάμενες τάσεις.

Μεταξύ των βασικών ανακοινώσεων αναμένεται να είναι η διεύρυνση των κριτηρίων για την επιδότηση ενοικίου, ώστε να καλυφθεί ένα ευρύτερο φάσμα κοινωνικών και πληθυσμιακών ομάδων που επιβαρύνονται από το αυξημένο κόστος στέγασης. Η παρέμβαση αυτή κινείται στη λογική της άμεσης ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος, χωρίς ωστόσο να επηρεάζει άμεσα τις τιμές ή τη συνολική λειτουργία της αγοράς.

Κεντρικό ρόλο στο νέο πακέτο μέτρων αναμένεται να έχει ένα πρόγραμμα εκτεταμένων ανακαινίσεων παλαιών κατοικιών, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του ΕΣΠΑ. 

Το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη σε φάση διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και προβλέπει την παροχή επιδοτήσεων, χωρίς τη μορφή δανεισμού, για την αναβάθμιση κατοικιών ηλικίας άνω των 35 ετών. Στόχος είναι τα ακίνητα αυτά να επανενταχθούν στην αγορά, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για ενοικίαση, αξιοποιώντας ένα σημαντικό αλλά ανενεργό απόθεμα κατοικιών.

Η επιδότηση αναμένεται να καλύπτει έως το 80% του συνολικού κόστους των παρεμβάσεων, με ανώτατο όριο δαπάνης τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα. Βασική προϋπόθεση συμμετοχής θα είναι η ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου, η οποία θα μπορεί να απορροφά έως το 20% του συνολικού προϋπολογισμού, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα κατευθύνεται σε εργασίες λειτουργικής και κατασκευαστικής ανακαίνισης.

Τα εισοδηματικά κριτήρια του προγράμματος θα κινούνται σε αντίστοιχα επίπεδα με εκείνα του «Σπίτι μου ΙΙ», θέτοντας ανώτατα όρια εισοδήματος που διαφοροποιούνται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να διασφαλιστεί ότι οι επιδοτήσεις θα κατευθυνθούν σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη και όχι σε επενδυτική αξιοποίηση υψηλότερων εισοδημάτων.

Παράλληλα, θα προβλέπεται ρήτρα υποχρεωτικής χρήσης των ανακαινισμένων κατοικιών είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για ενοικίαση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τουλάχιστον πέντε ετών. Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στο να ενισχυθεί ουσιαστικά η προσφορά κατοικιών και να αποφευχθεί η βραχυπρόθεσμη εκμετάλλευση των επιδοτήσεων.

Συνολικά, τα νέα μέτρα συνιστούν μια προσπάθεια περιορισμού των κοινωνικών επιπτώσεων της στεγαστικής κρίσης και καλύτερης αξιοποίησης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος. Παρ' όλα αυτά, χωρίς μια πιο συνολική στρατηγική που να αντιμετωπίζει τις αιτίες της ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, οι παρεμβάσεις αυτές δύσκολα θα μπορέσουν να μεταβάλουν ουσιαστικά το τοπίο της αγοράς κατοικίας.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο iepidoma.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις