Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία: Ο πλήρης οδηγός για το νέο πρόγραμμα, τα κριτήρια και τις αιτήσεις

2026-09-04

Νέες ρυθμίσεις για τον Προσωπικό Βοηθό ΑμεΑ: Πώς γίνεται η επιλογή και ποιοι εξαιρούνται

Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, σε συνεργασία με τον ΟΠΕΚΑ, θέτει σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο για τον Προσωπικό Βοηθό για Άτομα με Αναπηρία.

Με βάση τον νόμο 5322/2026 (ΦΕΚ Α' 117) και την Κοινή Υπουργική Απόφαση 18867/2026 (ΦΕΚ Β' 5050), το πρόγραμμα περνά σε νέα φάση, καθορίζοντας ξεκάθαρους κανόνες για τους δικαιούχους, τη διαδικασία επιλογής και τα κριτήρια μοριοδότησης.

Στο αναλυτικό αυτό άρθρο συγκεντρώσαμε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε αν θέλετε να ενταχθείτε στο πρόγραμμα.

Τι είναι και τι ΔΕΝ είναι η Προσωπική Βοήθεια;

Η Προσωπική Βοήθεια είναι μια εξατομικευμένη υποστήριξη. Οργανώνεται και ελέγχεται απευθείας από το άτομο με αναπηρία (ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του), με στόχο την ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης και την κοινωνική του συμπερίληψη.

Σε ποιες δραστηριότητες βοηθά ο Προσωπικός Βοηθός:

Καθημερινή φροντίδα: Σίτιση, ένδυση, προσωπική υγιεινή, προετοιμασία γευμάτων και μετακίνηση.
Οικιακή βοήθεια και υποστήριξη για συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Διευκόλυνση στην εργασία και τις σπουδές, χωρίς όμως να υποκαθιστά τις υποχρεώσεις του ίδιου του ωφελούμενου ή του εργοδότη/σχολείου.
Συμμετοχή σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου, πολιτισμού και αθλητισμού.

Τι απαγορεύεται ρητά να κάνει:

Ο Προσωπικός Βοηθός δεν επιτρέπεται να παρέχει ιατρικές, νοσηλευτικές ή θεραπευτικές υπηρεσίες. Επίσης, απαγορεύεται να λειτουργεί ως Παράλληλη Στήριξη στο σχολείο, να παρέχει υπηρεσίες που απαιτούν ειδική άδεια άσκησης επαγγέλματος ή να υποβοηθά σε σεξουαλική δραστηριότητα.

Μορφές Απασχόλησης & Τρόπος Επιλογής

Οι ωφελούμενοι επιλέγουν τον βοηθό τους μέσα από το επίσημο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών. Η απασχόληση γίνεται με δύο τρόπους:

Ωριαία Προσωπική Βοήθεια: Ο ωφελούμενος μπορεί να συνάψει έως και τέσσερα (4) συμφωνητικά ταυτόχρονα, μοιράζοντας τις ώρες σε διαφορετικούς βοηθούς.
Καθεστώς Συνοίκησης: Αφορά τη συνεργασία με έναν (1) Προσωπικό Βοηθό που μένει μαζί με τον ωφελούμενο, εφόσον το εγκεκριμένο μηνιαίο ποσό καλύπτει τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Ποιοι αποκλείονται λόγω συγγένειας (Κωλύματα)

Για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, ο νόμος απαγορεύει να οριστούν ως Προσωπικοί Βοηθοί πρόσωπα που συνδέονται με τον ωφελούμενο μέσω:

Γάμου ή συμφώνου συμβίωσης.
Συγγένειας α' ή β' βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας (γονείς, παιδιά, αδέλφια, παππούδες).
Ιδιότητας μέλους του ίδιου νοικοκυριού ή νομίμου εκπροσώπου.

Η μεγάλη εξαίρεση: Οι συγγενείς μπορούν να γίνουν Προσωπικοί Βοηθοί μόνο αν ο ωφελούμενος κατοικεί μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό δήμο με πληθυσμό κάτω των 5.000 κατοίκων.
Σημείωση: Η τήρηση των κανόνων αυτών ελέγχεται αυτόματα με ψηφιακή διασταύρωση στοιχείων (ΑΑΔΕ, Μητρώο Πολιτών).

Κριτήρια Επιλεξιμότητας (Ποιοι δικαιούνται να κάνουν αίτηση)

Για να κριθεί ένας αιτών επιλέξιμος, πρέπει να πληροί σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις:

Πιστοποίηση ΚΕΠΑ: Έγκυρη απόφαση με ισχύ εφ' όρου ζωής.
Είδος Αναπηρίας: Κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική.
Ποσοστό: Τουλάχιστον 67% στην κύρια πάθηση ή κατάσταση απόλυτης αναπηρίας (ανάγκη για διαρκή συμπαράσταση).
Ηλικία: Από 16 έως 67 ετών (κατ' εξαίρεση έως 75 ετών, αν λάμβαναν επίδομα κίνησης ΟΠΕΚΑ πριν τα 67).
Διαμονή: Μόνιμη και νόμιμη κατάσταση στην Ελλάδα, με την υποχρέωση να είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.
Εισόδημα: Το ισοδύναμο ετήσιο εισόδημα του νοικοκυριού δεν πρέπει να ξεπερνά τις 35.000€. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 17.500€ για κάθε επιπλέον ενήλικα (ή τον πρώτο ανήλικο σε μονογονεϊκή) και κατά 8.750€ για κάθε επόμενο ανήλικο.
Τύπος κατοικίας: Όσοι διαμένουν σε ιδρύματα, ΣΥΔ, ή είναι άστεγοι, μπορούν να κάνουν αίτηση, αλλά θα πρέπει να μετοικήσουν σε αυτόνομη κατοικία για να ενεργοποιήσουν την παροχή.

Πώς υπολογίζονται τα Μόρια (Κριτήρια Κατάταξης)

Οι επιλέξιμοι αιτούντες κατατάσσονται βάσει μορίων. Τα μόρια προκύπτουν αυτόματα από τα εξής στοιχεία:

Αναπηρικά κριτήρια:

Ο αιτών λαμβάνει 10 μόρια για κάθε ποσοστιαία μονάδα αναπηρίας (π.χ. 80% αναπηρία = 800 μόρια). Επιπλέον 150 μόρια δίνονται αν χρήζει διαρκούς συμπαράστασης και 150 μόρια αν λαμβάνει επίδομα κίνησης ΟΠΕΚΑ.

Κοινωνικά κριτήρια:

Σύνθεση νοικοκυριού: 300 μόρια αν μένει μόνος, 200 μόρια αν συγκατοικεί με ένα επιπλέον άτομο, 100 μόρια με δύο άτομα. Επιπλέον 300 μόρια αν στο νοικοκυριό υπάρχει κι άλλο άτομο με αναπηρία ≥ 67% (που δεν είναι ήδη ωφελούμενος). Προσοχή: Στη μοριοδότηση συνοικούντων δεν προσμετρώνται ανήλικοι, άτομα άνω των 67 ή άτομα με αναπηρία ≥ 67%.
Σπουδές / Εργασία: 250 μόρια αν ο αιτών εργάζεται και 250 μόρια αν σπουδάζει σε πανεπιστήμιο ή ΣΑΕΚ.

Οικονομικά κριτήρια:

Εφαρμόζεται ο μαθηματικός τύπος M = 350 - (E / 100), όπου E είναι το συνολικό ετήσιο εισόδημα του νοικοκυριού. Για παράδειγμα, εισόδημα 5.000€ δίνει 300 μόρια, ενώ εισόδημα 35.000€ και άνω δίνει 0 μόρια.

Διαδικασία, Προθεσμίες και Κατάταξη

Οι αιτήσεις υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά στην πλατφόρμα https://prosopikosvoithos.gov.gr με τη χρήση κωδικών Taxisnet.

Προθεσμία υποβολής: Από τις 26 Αυγούστου 2026 έως και τις 27 Νοεμβρίου 2026 (ώρα 23:59). Η ταχύτητα υποβολής δεν παίζει ρόλο στην κατάταξη.
Ενδικοφανείς Προσφυγές: Εάν τα στοιχεία (εκτός αυτών που αντλούνται αυτόματα από ΑΑΔΕ/Δημόσια Μητρώα) εμφανίζονται λανθασμένα, ο αιτών μπορεί να υποβάλει ένσταση εντός 15 ημερών από την έκδοση της αυτοματοποιημένης απόφασης.
Πίνακες Κατάταξης: Μετά την εξέταση των προσφυγών, δημιουργούνται 3 ξεχωριστοί πίνακες ανάλογα με την πάθηση:
- Πίνακας Α (Κινητική αναπηρία): Απορροφά το 60% των θέσεων.
- Πίνακας Β (Νοητική / Αναπτυξιακή αναπηρία): Απορροφά το 30% των θέσεων (εδώ εντάσσεται και ο αυτισμός).
- Πίνακας Γ (Όρασης, Ακοής ή Ψυχική αναπηρία): Απορροφά το 10% των θέσεων.

Όσοι συγκεντρώσουν τα περισσότερα μόρια ανά κατηγορία, θα περάσουν από Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης (στο σπίτι τους) προκειμένου να εκδοθεί η τελική απόφαση απονομής του χρηματικού ποσού.

Όσοι δεν επιλεγούν αμέσως, παραμένουν ως επιλαχόντες μέχρι τη λήξη της συγκεκριμένης περιόδου.

Χρειάζεστε βοήθεια;

Για οποιαδήποτε απορία κατά τη συμπλήρωση της αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέξουν στο επίσημο Εγχειρίδιο Χρήσης ή να καλέσουν δωρεάν στη γραμμή εξυπηρέτησης του πολίτη 1555 (επιλογή 3 για ΟΠΕΚΑ, και μετά 8).