Το πολυσυζητημένο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας ΤΕΒΑ, που είχε σχεδιαστεί για να προσφέρει τρόφιμα σε χιλιάδες άπορους πολίτες, φτάνει πλέον στο τέλος του. 

Όμως η κατάληξη αυτή έρχεται έπειτα από τρία ολόκληρα χρόνια κατά τα οποία οι δικαιούχοι – άνθρωποι που ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας – δεν έλαβαν ούτε τα στοιχειώδη. Ούτε ένα πακέτο μακαρόνια, ούτε βασικά είδη διατροφής.

Το πρόγραμμα προέβλεπε τη διενέργεια διαγωνισμών για την ανάδειξη αναδόχων που θα προμήθευαν τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης. Στη συνέχεια, οι δήμοι θα αναλάμβαναν τη διανομή τους στους δικαιούχους. Στην πράξη, όμως, η διαδικασία αποδείχθηκε ιδιαίτερα προβληματική.

Στην Κρήτη, ένας διαγωνισμός μπλοκαρίστηκε μετά από δικαστική προσφυγή προμηθευτή. Ακολούθησε μια περίοδος διοικητικής ασάφειας, ενώ νέες προσπάθειες για διαγωνισμούς ακυρώθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο, καθώς κρίθηκε ότι οι όροι τους δεν συμβάδιζαν με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Οι όροι αυτοί είχαν καταρτιστεί από τον ΟΠΕΚΑ, ενώ τη διαδικασία υλοποιούσαν οι περιφέρειες.

Έτσι, όσο το ελληνικό κράτος προσπαθούσε να διορθώσει λάθη, να επαναπροκηρύξει διαγωνισμούς και να συμμορφωθεί με τη νομοθεσία, οι άνθρωποι που είχαν πραγματική ανάγκη έμεναν χωρίς βοήθεια. Τρία χρόνια πέρασαν μέσα σε καθυστερήσεις, ακυρώσεις και διοικητικές αστοχίες, αφήνοντας τους δικαιούχους χωρίς τρόφιμα.

Η αντικατάσταση με voucher μέσω ΕΣΠΑ

Τελικά, το κράτος αποφάσισε να εγκαταλείψει το μοντέλο του ΤΕΒΑ και να προχωρήσει σε μια νέα λύση: την παροχή προπληρωμένων καρτών (voucher) μέσω πόρων του ΕΣΠΑ. Για τον σκοπό αυτό θα διατεθούν συνολικά 400 εκατομμύρια ευρώ.

Οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν προπληρωμένη κάρτα που θα περιλαμβάνει και αναδρομικές παροχές από τον Μάρτιο του 2024. Στο πρόγραμμα εντάσσονται αυτόματα όσοι λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, ενώ μπορούν να ενταχθούν και άτομα που βρίσκονται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας, κατόπιν πιστοποίησης από τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Τα voucher θα μπορούν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αγορά τροφίμων και βασικών ειδών υλικής βοήθειας. Ρητά απαγορεύεται η χρήση τους για καπνικά προϊόντα, αλκοόλ ή τυχερά παιχνίδια. Οι κάρτες θα επαναφορτίζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, όσο το νοικοκυριό παραμένει επιλέξιμο.

Παρότι το νέο σύστημα έχει αποφασιστεί, δεν είναι ακόμη σαφές πότε θα ξεκινήσει η διανομή των voucher, με τις τελευταίες πληροφορίες να κάνουν λόγο για έναρξη μετά το Πάσχα.

Αντιπαράθεση για τις ευθύνες

Μετά τις εξελίξεις, η Ένωση Περιφερειών Ελλάδας εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αποδίδει την ευθύνη για την αποτυχία του προγράμματος στον ΟΠΕΚΑ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το πρόγραμμα τελούσε υπό την πλήρη διοικητική ευθύνη του οργανισμού, ενώ ο ρόλος των περιφερειών ήταν καθαρά υποστηρικτικός.

Οι περιφέρειες υποστηρίζουν ότι δεν είχαν καμία εμπλοκή στο περιεχόμενο των διακηρύξεων των διαγωνισμών, οι οποίες ήταν κοινές για όλη τη χώρα και καταρτίζονταν από τον ΟΠΕΚΑ. Όπως σημειώνεται, οι σχετικές διακηρύξεις παραδόθηκαν στις περιφέρειες χωρίς δυνατότητα παρέμβασης στο περιεχόμενό τους.

Η καθυστέρηση στην υλοποίηση του προγράμματος, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οφείλεται αποκλειστικά στο διοικητικό πλαίσιο των διαγωνιστικών διαδικασιών και στις αποφάσεις του ΟΠΕΚΑ.

Ένα μάθημα για το κράτος

Η υπόθεση του ΤΕΒΑ αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις αδυναμίες του ελληνικού διοικητικού συστήματος. Ένα πρόγραμμα που σχεδιάστηκε για να στηρίξει τους πιο ευάλωτους πολίτες κατέληξε να μπλοκάρει μέσα σε γραφειοκρατία, νομικά κενά και διοικητικές αστοχίες.

Τελικά, μετά από τρία χρόνια καθυστερήσεων, το κράτος αναγκάζεται να αλλάξει πλήρως το μοντέλο παροχής βοήθειας. Το ζητούμενο πλέον είναι αν το νέο σύστημα με τα voucher θα καταφέρει να προσφέρει γρήγορα και αποτελεσματικά τη στήριξη που τόσοι άνθρωποι έχουν πραγματικά ανάγκη.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο iepidoma.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις