Τον δρόμο της υλοποίησης παίρνει πλέον το νέο σύστημα κοινωνικής κατοικίας στην Ελλάδα, μέσα από το πλαίσιο που εισάγει ο νόμος 5229/2025. 

Πρόκειται για μια σημαντική μεταρρύθμιση στην κοινωνική πολιτική στέγασης, η οποία στοχεύει να προσφέρει κατοικίες με χαμηλό ενοίκιο σε ευάλωτα νοικοκυριά, αξιοποιώντας δημόσια ακίνητα και τη συνεργασία του κράτους με ιδιώτες επενδυτές.

Το νέο πρόγραμμα φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα μόνιμο απόθεμα κοινωνικής στέγης, δίνοντας σε χιλιάδες πολίτες τη δυνατότητα να αποκτήσουν αξιοπρεπή κατοικία σε προσιτό κόστος, ενώ παράλληλα ενεργοποιεί ανεκμετάλλευτη δημόσια περιουσία που για χρόνια παρέμενε αναξιοποίητη.

Ποιοι δικαιούνται κοινωνική κατοικία

Αρμόδιος φορέας για την επιλογή των δικαιούχων θα είναι ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), ο οποίος θα αξιολογεί τις αιτήσεις με βάση συγκεκριμένα κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια που θα εξειδικευτούν με υπουργική απόφαση.

Σύμφωνα με τον νόμο, δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα θα έχουν:

• οικογένειες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα

• πολίτες με περιορισμένη περιουσιακή κατάσταση

• νοικοκυριά με παιδιά

• οικογένειες που περιλαμβάνουν άτομα με αναπηρία

Τα κριτήρια δεν θα ελέγχονται μόνο κατά την αρχική υποβολή της αίτησης, αλλά και σε κάθε ανανέωση της μίσθωσης. Με αυτόν τον τρόπο το κράτος επιχειρεί να διασφαλίσει ότι οι κοινωνικές κατοικίες θα παραμένουν διαθέσιμες σε όσους πραγματικά τις έχουν ανάγκη.

Ενοίκιο χαμηλότερο από την αγορά

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι ότι το μίσθωμα των κοινωνικών κατοικιών θα είναι σημαντικά χαμηλότερο από τα ενοίκια της αγοράς.

Το ποσό του ενοικίου θα υπολογίζεται με βάση:

• το εισόδημα του δικαιούχου

• την αξία του ακινήτου

• τις τοπικές συνθήκες της αγοράς ακινήτων

Με αυτό το μοντέλο επιδιώκεται να δημιουργηθεί ένα πιο δίκαιο σύστημα στέγασης, στο οποίο το κόστος κατοικίας θα είναι προσαρμοσμένο στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των πολιτών.

Το μοντέλο της «Κοινωνικής Αντιπαροχής»

Κεντρικό εργαλείο για την ανάπτυξη των νέων κατοικιών αποτελεί ο θεσμός της κοινωνικής αντιπαροχής. Μέσα από αυτό το σύστημα, ιδιώτες επενδυτές θα μπορούν να αναλαμβάνουν την κατασκευή ή την ανακαίνιση κτιρίων και οικοπέδων του Δημοσίου που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα.

Από τα νέα ακίνητα που θα δημιουργούνται:

• τουλάχιστον το 30% θα παραμένει στο Δημόσιο

• τα διαμερίσματα αυτά θα διατίθενται ως κοινωνικές κατοικίες

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει και τη δυνατότητα απόκτησης της κατοικίας από τον ενοικιαστή μετά από δέκα χρόνια μίσθωσης μέσω του μοντέλου «rent to own», δηλαδή ενοικίαση με δικαίωμα μελλοντικής αγοράς.

Με τον τρόπο αυτό το κράτος επιδιώκει να δημιουργήσει ένα σταθερό απόθεμα κοινωνικής κατοικίας, ενώ ταυτόχρονα δίνει στους πολίτες μια ρεαλιστική διαδρομή προς την ιδιοκτησία.

Από πού θα προκύψουν οι νέες κατοικίες

Οι κοινωνικές κατοικίες θα δημιουργηθούν από δύο βασικές πηγές:

1. Αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων

Πολλά ακίνητα του Δημοσίου που παραμένουν κενά ή εγκαταλελειμμένα θα ανακαινιστούν και θα μετατραπούν σε κατοικίες.

2. Ανάπτυξη σε ανενεργά στρατόπεδα

Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων σε συνεργασία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Ήδη τρία μεγάλα στρατόπεδα εντάσσονται στον σχεδιασμό:

• το Στρατόπεδο Καραϊσκάκη

• το Στρατόπεδο Ζιάκα

• το Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη

Στις εκτάσεις αυτές προβλέπεται η δημιουργία περίπου 2.000 νέων κατοικιών, εκ των οποίων οι 1.500 θα έχουν κοινωνικό χαρακτήρα.

Αναλυτικά τα έργα

Χαϊδάρι – Στρατόπεδο Καραϊσκάκη
Η έκταση των 145 στρεμμάτων θα φιλοξενήσει 696 κατοικίες σε 58 κτίρια των 12 διαμερισμάτων.

Θεσσαλονίκη – Στρατόπεδο Ζιάκα
Στα 128 στρέμματα προβλέπεται η δημιουργία 600 διαμερισμάτων σε 50 κτίρια.

Πάτρα – Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη
Εκεί σχεδιάζεται η κατασκευή 720 διαμερισμάτων μέσω 60 κτιρίων.

Ωστόσο, το σχέδιο δεν προχωρά χωρίς αντιδράσεις. Ο Δήμος Κορδελιού – Ευόσμου έχει εκφράσει έντονη αντίθεση στη μετατροπή του στρατοπέδου Ζιάκα σε οικιστική ανάπτυξη, προτείνοντας αντί αυτού τη δημιουργία ενός μεγάλου μητροπολιτικού πάρκου.

Στέγαση και για στρατιωτικούς

Από τις κατοικίες που θα δημιουργηθούν στα στρατιωτικά ακίνητα:

• 25% θα διατεθεί σε στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων

• το υπόλοιπο θα διατεθεί σε πολίτες μέσω των προγραμμάτων κοινωνικής μίσθωσης.

Το πρώτο παράδειγμα εφαρμογής στη Θεσσαλονίκη

Η πρώτη πρακτική εφαρμογή του προγράμματος έγινε ήδη στη Θεσσαλονίκη, όπου υπογράφηκε το πρώτο μισθωτήριο δημοτικού ακινήτου στο πλαίσιο του προγράμματος «Κοινωνική στέγαση για τις πλέον ευάλωτες ομάδες».

Το διαμέρισμα παραχωρήθηκε σε μονογονεϊκή οικογένεια, αποτελώντας το πρώτο δημοτικό ακίνητο στη χώρα που διατίθεται μέσω του συγκεκριμένου θεσμού.

Ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει ήδη διαθέσει ακόμη έξι ακίνητα ιδιοκτησίας του, τα οποία θα παραδοθούν το επόμενο διάστημα.

«Δεν φανταζόμουν μια κοινωνική κατοικία να είναι τόσο όμορφη»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν οι πρώτες μαρτυρίες από το πιλοτικό πρόγραμμα κοινωνικής στέγασης στη Θεσσαλονίκη.

Ένας από τους πρώτους ενοίκους δήλωσε χαρακτηριστικά ότι μετά από τρία χρόνια αστεγίας κατάφερε να νοικιάσει ένα πλήρως ανακαινισμένο διαμέρισμα πληρώνοντας μόλις 150 ευρώ τον μήνα, κάνοντας λόγο για «πολυτέλεια» που του άλλαξε την καθημερινότητα.

Συνολικά 30 διαμερίσματα που αποτελούσαν κληροδοτήματα του Δημοσίου και παρέμεναν για χρόνια κενά ανακαινίστηκαν και παραδόθηκαν σε ευάλωτους πολίτες.

Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε από τη Μητροπολιτική Αναπτυξιακή Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και τον Δήμο Θεσσαλονίκης.

Μια νέα στεγαστική πολιτική

Η κοινωνική κατοικία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία που επιστρατεύει πλέον η πολιτεία για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Με την αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, τη συμμετοχή ιδιωτικών επενδύσεων και τη δημιουργία χαμηλού κόστους ενοικίων, το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να προσφέρει βιώσιμες λύσεις σε χιλιάδες νοικοκυριά που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο υψηλό κόστος στέγασης.

Η επιτυχία του προγράμματος θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα υλοποίησης των έργων, τη σωστή επιλογή των δικαιούχων και την αποτελεσματική διαχείριση των νέων κοινωνικών κατοικιών τα επόμενα χρόνια.

Μάθετε πρώτοι τα νέα στο iepidoma.gr

Πρόσφατες δημοσιεύσεις